Powrót do przeglądu bazy wiedzy
PA 12 — Poliamid 12
Poliamid 12 to standardowy materiał na przewody sprężonego powietrza i przewody hydrauliczne o wysokich wymaganiach ciśnieniowych i temperaturowych. Niska absorpcja wody, wysoka stabilność wymiarowa, doskonała odporność na oleje, smary i paliwa — oraz dopuszczenie normowe do pneumatycznych układów hamulcowych wg DIN 73378.
Materiał w skrócie
Poliamid 12 (PA 12) to częściowo krystaliczne tworzywo termoplastyczne z rodziny poliamidów. W porównaniu z PA 6 i PA 6.6 PA 12 wykazuje najniższą absorpcję wody spośród wszystkich poliamidów technicznych — stąd znakomita stabilność wymiarowa również przy zmiennej wilgotności powietrza. W połączeniu z wysoką udarnością, niskim współczynnikiem tarcia i dobrą odpornością chemiczną PA 12 to pierwszy wybór, gdy ciśnienie, temperatura i kontakt z mediami są jednocześnie wysokie.
Zalety
- Bardzo szeroki zakres temperatur (od −40 °C do +130 °C)
- Niska absorpcja wody → wysoka stabilność wymiarowa
- Odporny na paliwa, oleje, smary, płyny hydrauliczne
- Wysoka wytrzymałość na ciśnienie, dopuszczenie normowe do hamulców pneumatycznych
- Niski współczynnik tarcia, dobrze nadaje się do złączek wtykowych
Ograniczenia
- Odporność na UV tylko w wersji barwionej na czarno
- Wrażliwy na silne kwasy
- Nie do kontaktu z żywnością pod ciśnieniem — w tym celu wybrać PUR-L
- Wyższy koszt materiału niż LD-PE
PA 12-HL vs. PA 12-PHL — dwie odmiany
Rury z poliamidu 12 dzieli się w zależności od zawartości plastyfikatora na dwie grupy — reguluje to norma DIN 73378. Obie odmiany nadają się do recyklingu zgodnie z dyrektywami WE.
Twardy / sztywny
Wysokolepkie PA 12 o niskiej zawartości plastyfikatora. Wyższa sztywność (moduł sprężystości ≈ 1500 MPa), wyższa wytrzymałość na ciśnienie. Idealne do hamulców pneumatycznych o wysokich ciśnieniach. Przedstawiciel: VESTAMID® L2140 NC.
Plastyfikowany / elastyczny
PA 12 modyfikowane plastyfikatorami. Znacznie bardziej elastyczne (moduł sprężystości ≈ 400 MPa), mniejszy promień gięcia, łatwiejsze układanie. Specjalnie do zastosowań olejowych i petrochemicznych. Przedstawiciel: VESTAMID® L2124 NC.
Wariant elastomerowy
Kopoliamid blokowy z segmentami polieterowymi na bazie PA 12 — bez plastyfikatorów, wysoka udarność również w niskich temperaturach, dobra odporność na hydrolizę. Przedstawiciel: VESTAMID® E55-S3.
Typy VESTAMID® w porównaniu
Trzy typy VESTAMID® firmy Evonik, stosowane do wytłaczania węży i rur z PA 12. Wartości pochodzą z oryginalnych kart danych (Evonik Operations GmbH).
| Właściwość | L2140 NC (HL) | L2124 NC (PHL) | E55-S3 (PEBA) |
|---|---|---|---|
| Klasyfikacja typu | PA 12-HL | PA 12-PHL | Elastomer PA 12 |
| Moduł sprężystości (na sucho) | 1500 MPa | 400 MPa | 215 MPa |
| Wytrzymałość na rozciąganie (na sucho) | 44 MPa | 26 MPa | 38 MPa |
| Wydłużenie przy zerwaniu | 140 % | 200 % | 200 % |
| Twardość Shore’a D | 75 | — | — |
| Temperatura topnienia | 178 °C | 169 °C | — |
| Temperatura zeszklenia | 45 °C | — | — |
| Gęstość | 1,01 g/cm³ | 1,03 g/cm³ | — |
| Absorpcja wody | 1,6 % | 1,3 % | — |
| Palność (UL/IEC) | HB | HB | HB |
| Zgodność z normą | DIN 73378 | DIN 73378 | — |
Krótkie charakterystyki typów
VESTAMID® L2140 NC — sztywny, o wysokiej wytrzymałości
Wysokolepki kompaund PA 12, stabilizowany termicznie i świetlnie, do wytłaczania przewodów sprężonego powietrza i przewodów paliwowych wg DIN 73378 (Typ PA 12-HL). Moduł sprężystości 1500 MPa i wytrzymałość na rozciąganie 44 MPa czynią go pierwszym wyborem, gdy wymagana jest maksymalna wytrzymałość na ciśnienie. Shore D 75.
VESTAMID® L2124 NC — elastyczny, plastyfikowany
Modyfikowane plastyfikatorami, wysokolepkie PA 12 o dobrej kontroli wymiarów przy wytłaczaniu rur (Typ PA 12-PHL). Moduł sprężystości 400 MPa pozwala na znacznie mniejsze promienie gięcia — opracowane specjalnie do zastosowań olejowych i petrochemicznych oraz do przewodów sprężonego powietrza, w których liczy się elastyczne układanie.
VESTAMID® E55-S3 — elastomer PEBA
Elastomer termoplastyczny na bazie PA 12 (kopoliamid blokowy z segmentami polieterowymi). Wolny od migrujących plastyfikatorów, bez kruchości i starzenia. Bardzo dobra udarność również w niskich temperaturach, dobra odporność na hydrolizę. Tam, gdzie PA 12-PHL nie jest wystarczająco miękki, E55-S3 stanowi pomost między poliamidem a PUR.
Typowe zastosowania
Motoryzacja — hamulce pneumatyczne i paliwo
Standard w pneumatycznych układach hamulcowych samochodów ciężarowych, autobusów i przyczep (DIN 73378:1996-02 i DIN 74324-1:1996-02). Również do układów zasilania paliwem i smarami oraz do przewodów podciśnieniowych. PA 12 to jedyna klasa polimerów seryjnie dopuszczona w tym obszarze bezpieczeństwa.
Pneumatyka przemysłowa
Przewody sprężonego powietrza w zakresie niskich ciśnień, minihydraulika w technice pomiarowej i regulacyjnej, przewody do mediów ciekłych i sypkich. Przydatny do próżni do wymiaru 12 × 9 mm. Nadaje się do prowadników kablowych przy starannym doborze.
Chemia i petrochemia
Odporny na oleje mineralne, paliwa, płyny hydrauliczne, wiele rozpuszczalników oraz na alkalia i roztwory soli. Małe pęcznienie, wysoka stabilność wymiarowa również przy zmiennej wilgotności otoczenia.
Ciśnienie, temperatura i normy
Dopuszczalne ciśnienie robocze węża z PA 12 maleje wraz ze wzrostem temperatury. Przy +50 °C dostępne jest typowo już tylko ok. 50 % ciśnienia z +23 °C, a przy +80 °C — ok. 34 %. Szczegółowe tabele wykorzystania ciśnienia udostępniamy na zapytanie.
Istotne normy
| Norma | Zakres |
|---|---|
| DIN 73378 | Rury poliamidowe do pojazdów samochodowych — pneumatyczne układy hamulcowe, przewody paliwowe i smarowe |
| DIN 74324-1 | Pneumatyczne układy hamulcowe — przewody z tworzyw sztucznych do sprężonego powietrza, wymiary i wymagania |
Zapytaj o rurę PA 12 wg DIN 73378
Twarda lub plastyfikowana, w 7 kolorach standardowych, na metry, w odcinkach o stałej długości lub na bębnie — dostarczamy odpowiednią specyfikację.
Wyślij zapytanie